[[{"content_id":173025,"content_number":0,"portal_id":159,"lang_id":"fa","content_title":"25 اردیبهشت روز بزرگداشت فردوسی و پاسداشت زبان فارسی گرامی باد","content_rtitr":"","content_short_title":"","content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"ابوالقاسم فردوسی طوسی&nbsp;(زادهٔ ۳۲۹ هجری قمری &ndash; درگذشتهٔ ۴۱۶ هجری قمری، در&nbsp;طوس،&nbsp;خراسان)، شاعر&nbsp;حماسه&zwnj;سرای&nbsp;ایرانی&nbsp;و سرایندهٔ&nbsp;شاهنامه، حماسهٔ ملی&nbsp;ایران، است. برخی فردوسی را بزرگ&zwnj;ترین سرایندهٔ پارسی&zwnj;گو دانسته&zwnj;اند[۱]&nbsp;که از شهرت جهانی برخوردار است. فردوسی را&nbsp;حکیم سخن&nbsp;و&nbsp;حکیم طوس&nbsp;گویند.\r\n\r\nپژوهشگران سرودن&nbsp;شاهنامه&nbsp;را برپایهٔ&nbsp;شاهنامهٔ ابومنصوری&nbsp;از زمان سی سالگی فردوسی می&zwnj;دانند. تنها سروده&zwnj;ای که روشن شده از اوست، خود&nbsp;شاهنامه&nbsp;است.&nbsp;شاهنامه&nbsp;پرآوازه&zwnj;ترین سرودهٔ فردوسی و یکی از بزرگ&zwnj;ترین نوشته&zwnj;های&nbsp;ادبیات کهن پارسی&nbsp;است. فردوسی&nbsp;شاهنامه&nbsp;را در ۳۸۴ ه&zwj;.ق، سه سال پیش از برتخت&zwnj;نشستن محمود، به&zwnj;پایان برد و در ۲۵ اسفند ۴۰۰ ه&zwj;.ق برابر با ۸ مارس ۱۰۱۰ م، در هفتاد و یک سالگی، تحریر دوم را به انجام رساند. سروده&zwnj;های دیگری نیز به فردوسی منتسب شده&zwnj;اند، که بیشترشان بی&zwnj;پایه هستند. نامورترین آن&zwnj;ها به صورت مثنوی به نام&nbsp;یوسف و زلیخا&nbsp;است. سرودهٔ دیگری که از فردوسی دانسته شده،&nbsp;هجونامه&zwnj;ای&nbsp;در نکوهش&nbsp;سلطان محمود غزنوی&nbsp;است. برابر&nbsp;کتابشناسی فردوسی و شاهنامه، گردآوری&nbsp;ایرج افشار، با به&zwnj;شمارآوردن سروده&zwnj;های منسوب به فردوسی مانند&nbsp;یوسف و زلیخا&nbsp;تا سال ۱۳۸۵، تعداد ۵۹۴۲ اثر گوناگون در این سال&zwnj;ها نوشته شده&zwnj;است.[یادداشت ۱]\r\n\r\nفردوسی&nbsp;دهقان&nbsp;و دهقان&zwnj;زاده بود. او آغاز زندگی را در روزگار&nbsp;سامانیان&nbsp;و هم&zwnj;زمان با جنبش استقلال&zwnj;خواهی و هویت&zwnj;طلبی در میان ایرانیان سپری کرد.&nbsp;شاهان سامانی&nbsp;با پشتیبانی از زبان فارسی، عصری درخشان را برای پرورش زبان و اندیشهٔ ایرانی آماده ساختند و فردوسی در هنر سخنوری آشکارا وامدار گذشتگان خویش و همهٔ آنانی است که در سده&zwnj;های سوم و چهارم هجری،&nbsp;زبان فارسی&nbsp;را به اوج رساندند و او با بهره&zwnj;گیری از آن سرمایه، توانست مطالب خود را چنین درخشان بپردازد. در نگاهی کلی دربارهٔ دانش و آموخته&zwnj;های فردوسی می&zwnj;توان گفت او&nbsp;زبان عربی&nbsp;می&zwnj;دانست، اما در&nbsp;نثر و نظم عرب&nbsp;چیرگی نداشت. او&nbsp;پهلوی&zwnj;خوانی&nbsp;را به&zwnj;طور روان و پیشرفته نمی&zwnj;دانست، اما به&zwnj;گونهٔ مقدماتی مفهوم آن را دریافت می&zwnj;کرد. به&zwnj;هرروی، در&nbsp;شاهنامه&nbsp;هیچ نشانه&zwnj;ای دربارهٔ پهلوی&zwnj;دانی او نیست.\r\n\r\nدر &laquo;پیشگفتار بایسنقری&raquo; نام فردوسی با &laquo;حکیم&raquo; همراه است، که از دید برخی اشاره به&nbsp;حکمت خسروانی&nbsp;دارد. فردوسی در&nbsp;شاهنامه، فرهنگ ایران پیش از اسلام را با فرهنگ ایران پس از اسلام پیوند داده&zwnj;است. از&nbsp;شاهنامه&nbsp;برمی&zwnj;آید که فردوسی از آیین&zwnj;های ایران باستان مانند&nbsp;زروانی،&nbsp;مهرپرستی&nbsp;و&nbsp;مزدیسنا&nbsp;اثر پذیرفته، هرچند برخی پژوهشگران سرچشمهٔ این اثرپذیری&zwnj;ها را منابع کار فردوسی می&zwnj;دانند، که او به آن&zwnj;ها بسیار وفادار بوده&zwnj;است. همچنین، وی به&zwnj;سبب خاستگاه دهقانی، با فرهنگ و آیین&zwnj;های باستانی ایران آشنایی داشت و پس از آن نیز بر دامنهٔ این آگاهی&zwnj;ها افزود، به&zwnj;گونه&zwnj;ای&zwnj;که این دانسته&zwnj;ها، جهان&zwnj;بینی شعری او را بنیان ریخت. آنچه که فردوسی به آن می&zwnj;پرداخت، جدای از جنبهٔ شعری، دانشورانه نیز بود؛ او افسانه ننوشت. فردوسی خرد را سرچشمه و سرمایهٔ تمام خوبی&zwnj;ها می&zwnj;داند. او بر این باور است که آدمی با خرد، نیک و بد را از یکدیگر بازمی&zwnj;شناسد و از این راه به نیک&zwnj;بختی این جهان و رستگاری آن جهان می&zwnj;رسد. فردوسی با ریزبینی، منابع خود &mdash; که بیشترینِ آن&zwnj;ها&nbsp;شاهنامهٔ ابومنصوری&nbsp;بود &mdash; را بررسی می&zwnj;کرد. او توانست از میان انبوه دانسته&zwnj;هایی که در دسترس داشت، مطالبی را گزیده و گردآوری کند که در یاد&nbsp;ایرانیان،&nbsp;ترکان&nbsp;و&nbsp;هندیان&nbsp;زنده بماند.\r\n","content_html":"<p><span style=\"font-size:24px;\"><span style=\"color:#B22222;\"><span style=\"font-family:bbaran;\"><b>ابوالقاسم فردوسی طوسی<\/b><\/span><\/span><\/span><span style=\"font-size:22px;\"><span style=\"font-family:bnazanin;\"><span style=\"font-size:24px;\"><span style=\"color:#B22222;\"><span style=\"font-family:bbaran;\"> <\/span><\/span><\/span><span style=\"color:#4B0082;\">(زادهٔ ۳۲۹ هجری قمری – درگذشتهٔ ۴۱۶ هجری قمری، در <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/طوس\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"طوس\"><span style=\"color:#4B0082;\">طوس<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">، <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/خراسان\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"خراسان\"><span style=\"color:#4B0082;\">خراسان<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">)، شاعر <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/حماسه\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"حماسه\"><span style=\"color:#4B0082;\">حماسه‌سرای<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/ایران\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"ایران\"><span style=\"color:#4B0082;\">ایرانی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> و سرایندهٔ <\/span><i><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/شاهنامه\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"شاهنامه\"><span style=\"color:#4B0082;\">شاهنامه<\/span><\/a><\/i><span style=\"color:#4B0082;\">، حماسهٔ ملی <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/ایران_بزرگ\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"ایران بزرگ\"><span style=\"color:#4B0082;\">ایران<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">، است. برخی فردوسی را بزرگ‌ترین سرایندهٔ پارسی‌گو دانسته‌اند<\/span><sup><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/فردوسی#cite_note-1\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\"><span style=\"color:#4B0082;\">[۱]<\/span><\/a><\/sup><span style=\"color:#4B0082;\"> که از شهرت جهانی برخوردار است. فردوسی را <b>حکیم سخن<\/b> و <b>حکیم طوس<\/b> گویند.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><span style=\"font-family:bnazanin;\"><span style=\"color:#4B0082;\">پژوهشگران سرودن <i>شاهنامه<\/i> را برپایهٔ <\/span><i><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/شاهنامه_ابومنصوری\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"شاهنامه ابومنصوری\"><span style=\"color:#4B0082;\">شاهنامهٔ ابومنصوری<\/span><\/a><\/i><span style=\"color:#4B0082;\"> از زمان سی سالگی فردوسی می‌دانند. تنها سروده‌ای که روشن شده از اوست، خود <i>شاهنامه<\/i> است. <i>شاهنامه<\/i> پرآوازه‌ترین سرودهٔ فردوسی و یکی از بزرگ‌ترین نوشته‌های <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/ادبیات_کهن_ایران\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"ادبیات کهن ایران\"><span style=\"color:#4B0082;\">ادبیات کهن پارسی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> است. فردوسی <i>شاهنامه<\/i> را در ۳۸۴ ه‍.ق، سه سال پیش از برتخت‌نشستن محمود، به‌پایان برد و در ۲۵ اسفند ۴۰۰ ه‍.ق برابر با ۸ مارس ۱۰۱۰ م، در هفتاد و یک سالگی، تحریر دوم را به انجام رساند. سروده‌های دیگری نیز به فردوسی منتسب شده‌اند، که بیشترشان بی‌پایه هستند. نامورترین آن‌ها به صورت مثنوی به نام <\/span><i><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/یوسف_و_زلیخا\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"یوسف و زلیخا\"><span style=\"color:#4B0082;\">یوسف و زلیخا<\/span><\/a><\/i><span style=\"color:#4B0082;\"> است. سرودهٔ دیگری که از فردوسی دانسته شده، <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/هجونامه_فردوسی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"هجونامه فردوسی\"><span style=\"color:#4B0082;\"><i>هجونامه‌ای<\/i><\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> در نکوهش <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/سلطان_محمود_غزنوی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"سلطان محمود غزنوی\"><span style=\"color:#4B0082;\">سلطان محمود غزنوی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> است. برابر <i>کتابشناسی فردوسی و شاهنامه<\/i>، گردآوری <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/ایرج_افشار\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"ایرج افشار\"><span style=\"color:#4B0082;\">ایرج افشار<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">، با به‌شمارآوردن سروده‌های منسوب به فردوسی مانند <i>یوسف و زلیخا<\/i> تا سال ۱۳۸۵، تعداد ۵۹۴۲ اثر گوناگون در این سال‌ها نوشته شده‌است.<\/span><sup><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/فردوسی#cite_note-2\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\"><span style=\"color:#4B0082;\">[یادداشت ۱]<\/span><\/a><\/sup><\/span><\/span><\/p>\n\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><span style=\"font-family:bnazanin;\"><span style=\"color:#4B0082;\">فردوسی <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/دهقان_(زمین دار)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"دهقان (زمین دار)\"><span style=\"color:#4B0082;\">دهقان<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> و دهقان‌زاده بود. او آغاز زندگی را در روزگار <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/سامانیان\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"سامانیان\"><span style=\"color:#4B0082;\">سامانیان<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> و هم‌زمان با جنبش استقلال‌خواهی و هویت‌طلبی در میان ایرانیان سپری کرد. <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/سامانیان\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"سامانیان\"><span style=\"color:#4B0082;\">شاهان سامانی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> با پشتیبانی از زبان فارسی، عصری درخشان را برای پرورش زبان و اندیشهٔ ایرانی آماده ساختند و فردوسی در هنر سخنوری آشکارا وامدار گذشتگان خویش و همهٔ آنانی است که در سده‌های سوم و چهارم هجری، <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/فارسی_دری\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"فارسی دری\"><span style=\"color:#4B0082;\">زبان فارسی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> را به اوج رساندند و او با بهره‌گیری از آن سرمایه، توانست مطالب خود را چنین درخشان بپردازد. در نگاهی کلی دربارهٔ دانش و آموخته‌های فردوسی می‌توان گفت او <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/زبان_عربی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"زبان عربی\"><span style=\"color:#4B0082;\">زبان عربی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> می‌دانست، اما در <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/ادبیات_عربی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"ادبیات عربی\"><span style=\"color:#4B0082;\">نثر و نظم عرب<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> چیرگی نداشت. او <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/زبان_پارسی_میانه\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"زبان پارسی میانه\"><span style=\"color:#4B0082;\">پهلوی‌خوانی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> را به‌طور روان و پیشرفته نمی‌دانست، اما به‌گونهٔ مقدماتی مفهوم آن را دریافت می‌کرد. به‌هرروی، در <i>شاهنامه<\/i> هیچ نشانه‌ای دربارهٔ پهلوی‌دانی او نیست.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n\n<p><span style=\"font-size:22px;\"><span style=\"font-family:bnazanin;\"><span style=\"color:#4B0082;\">در «<\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/شاهنامه_بایسنقری\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"شاهنامه بایسنقری\"><span style=\"color:#4B0082;\">پیشگفتار بایسنقری<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">» نام فردوسی با «<\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/حکمت\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"حکمت\"><span style=\"color:#4B0082;\">حکیم<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">» همراه است، که از دید برخی اشاره به <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/حکمت_خسروانی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"حکمت خسروانی\"><span style=\"color:#4B0082;\">حکمت خسروانی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> دارد. فردوسی در <i>شاهنامه<\/i>، فرهنگ ایران پیش از اسلام را با فرهنگ ایران پس از اسلام پیوند داده‌است. از <i>شاهنامه<\/i> برمی‌آید که فردوسی از آیین‌های ایران باستان مانند <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/آیین_زروانی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"آیین زروانی\"><span style=\"color:#4B0082;\">زروانی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">، <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/مهرپرستی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"مهرپرستی\"><span style=\"color:#4B0082;\">مهرپرستی<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> و <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/مزدیسنا\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"مزدیسنا\"><span style=\"color:#4B0082;\">مزدیسنا<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> اثر پذیرفته، هرچند برخی پژوهشگران سرچشمهٔ این اثرپذیری‌ها را منابع کار فردوسی می‌دانند، که او به آن‌ها بسیار وفادار بوده‌است. همچنین، وی به‌سبب خاستگاه دهقانی، با فرهنگ و آیین‌های باستانی ایران آشنایی داشت و پس از آن نیز بر دامنهٔ این آگاهی‌ها افزود، به‌گونه‌ای‌که این دانسته‌ها، جهان‌بینی شعری او را بنیان ریخت. آنچه که فردوسی به آن می‌پرداخت، جدای از جنبهٔ شعری، دانشورانه نیز بود؛ او افسانه ننوشت. فردوسی خرد را سرچشمه و سرمایهٔ تمام خوبی‌ها می‌داند. او بر این باور است که آدمی با خرد، نیک و بد را از یکدیگر بازمی‌شناسد و از این راه به نیک‌بختی این جهان و رستگاری آن جهان می‌رسد. فردوسی با ریزبینی، منابع خود — که بیشترینِ آن‌ها <i>شاهنامهٔ ابومنصوری<\/i> بود — را بررسی می‌کرد. او توانست از میان انبوه دانسته‌هایی که در دسترس داشت، مطالبی را گزیده و گردآوری کند که در یاد <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/ایرانیان\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"ایرانیان\"><span style=\"color:#4B0082;\">ایرانیان<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\">، <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/مردمان_ترک\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"مردمان ترک\"><span style=\"color:#4B0082;\">ترکان<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> و <\/span><a href=\"https:\/\/fa.wikipedia.org\/wiki\/مردم_هند\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\" title=\"مردم هند\"><span style=\"color:#4B0082;\">هندیان<\/span><\/a><span style=\"color:#4B0082;\"> زنده بماند.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2020-05-14 15:31:35","content_date_event":"2020-05-14 15:31:35","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2020-05-14 15:52:49","content_date_register":"2020-05-14 15:41:47","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":80799,"eid":80799,"attach_title":null,"attaches":[{"sizes":{"150":".\/file\/159\/attach\/197001\/attach.png","300":".\/file\/159\/attach\/197001\/attach.png","400":".\/file\/159\/attach\/197001\/attach.png","600":".\/file\/159\/attach\/197001\/attach.png","900":".\/file\/159\/attach\/197001\/attach.png","1200":".\/file\/159\/attach\/197001\/attach.png"}}]}]]